บั้งไฟพญานาค๑

บั้งไฟพญานาค          ทำมาจากอะไรกัน
 ขอบเขตลำโขงกั้น     สู่ฟ้าพลันวันออกพรรษา
ปรากฏมีลูกไฟ          พวยพุ่งไปในนภา
กลางน้ำโขงธารา       เชิญท่านมาท่าหนองคาย

ความเชื่อเจือตำนาน  หมู่ชาวบ้านกล่าวขานโชว์
ปู่เจ้าศรีสุทโธ           นาคตัวโตต้องตามลาย
เลื้อยหลบเหลี่ยมภูผา  ซอนซอกมา คด โค้ง พลาย
เพี้ยนมา น้ำโขง กลาย ฟังดูง่ายแลใช้ดี

โพธิสัตว์เสวยชาติ        ที่องอาจ คันคาก มา
ในครรภ์นางสีดา          ภวนารักษามี
เติบใหญ่ได้บำเพ็ญ      พระอินทร์เห็นชุบร่าง ศรี
เป็นชายหนุ่มงามพลี    อุตรกุรุตทวีป ศรีภรรยา

ทั้งสองศึกษาธรรม       สอนสั่งนำตามสมัย
บริจาคเป็นปัจจัย       บรรเทาภัยปวงประชา
คนสัตว์ต่างนับถือ       เสียงเล่าลือและศรัทรา
ปฏิบัติธรรมเรื่อยมา    วาสนาชะตากรรม

ต่างลืมพญาแถน         ผู้ก่อแคว้น น้ำ เผ่า มี
ลืมถวายเครื่องบัดพลี   ผิดอย่างนี้ที่กระทำ
ผู้คนลืมสนิท                คือความผิดพลาดพานำ
เคืองแค้นคักจักจำ        กระหน่ำลงตรงหทัย

พญาแถนแค้นเคืองขุ่น  ลู่บุญคุณต้องลงทัณฑ์
สาปแช่งมนุษย์นั้น         ให้อดกันทุกชั้นวัย
งดบันดาลน้ำฝน             อย่าได้หล่นลงพื้นไป
เจ็ดปีเจ็ดเดือน ขัย           เจ็ดวัน ได้ ให้หลาบจำ

เทวดามนุษย์ สัตว์          อัตราคัดขาดเดือดร้อน
พญาแถนท่านคอดค้อน   จะเว้าวอนผ่อนกระทำ
ส่งความทูลกล่าวถึง         คันคากซึ่งเป็นผู้นำ
รู้ญาณเหตุแห่งน้ำ            นี้คือกรรมอันยิ่งใหญ่

ด้วยเจ้าลืมบูชา                พญาแถนท่านพิโรธ
ทรงกริ้วแลลงโทษ            จึงไม่โปรดน้ำฝนไว้
พญานาคีทรงสดับ           รับฟังรู้ความใน
ยกทัพโยธาไป                 บุกทันไดเมืองสวรรค์

โพธิสัตว์คันคากห้าม        ไม่ฟังความตามทัดทาน
ต่อสู้อยู่เนินนาน               ตีต่อต้านขวัญสุวรรณ
พญาแถนมีชัย                 นาคีพ่ายทัพจับสั่น
เจ็บปวดทั่วกายพลัน           คานคากนั้นท่านเยียวยา

บาดแผลทั่วทั้งกาย         สลายเป็นเกร็ดมณีแก้ว
เสกเป่าคาถาแล้ว           งอนใสแพร้วทุกนาคา
รับใช้ทุกภพชาติ             ศึกษาศาสตร์พระศาสดา
ติดตามทั่วพารา            บารมีที่เกรียงไกล

ความแห้งแล้งยังอยู่           มนุษย์รู้ผู้รับกรรม
โพธิสัตว์ทรงธรรม               วางแผนนำกองทัพไป  
พญาปลวกก่อจอมปลวก    เพื่อบุกบวกสวรรค์ได้
แมงงอดแมงเงาให้             เกาะติดในเสื้อพญาแถน

พญานาคีแปลงกาย          ตะขาบร้ายในเกือกสวม
ยินสัญญาณซัดน่วม           ปล่อยพิษบวมทั้งขาแขน
พญาแถนยอมแพ้              คันคากแลรับตามแผน
จะปล่อยกลับแว่นแคว้น     ถ้าหากแม้น แถน รับคำ

พญาแถนผู้เป็นใหญ่        จงให้พรสามประการ
ฝนตกตามฤดูทาน              ตกตามกาลจะรับทำ
บวงสรวงพญาแถน           เสียงพิณแคนแถนร้องรำ
จุดส่งบ้องไฟนำ                 เป็นประจำจัดทุกปี

ข้อสองให้กบเขียด             ร้องละเมี่ยดทั่วท้องนา
อุดมด้วยข้าวปลา              ผู้คนทำมาหากินมี
ข้อสามยามฤดู                 เก็บเกี่ยวอยู่ใส่เล้าดี
ตัวข้าคันคากนี้                เล่นว่าววีธนูให้ฟัง

องค์สัมมา ตรัสรู้             เผยแผ่ผู้ที่ติดตาม
พญานาคเข้าอาราม        แปลงรูปงามบวชพระ ดัง
ปฏิบัติศรัทรา                  จิตแรงกล้ามิชิงชัง
ประพฤติพรมสมหวัง       แลกายยังเป็นมนุษย์

วันหนึ่งเผลอหลับใหล     ทำให้กายเป็นนาคา
ภิกษุจำศีลภวนา             ตื่นผวา ในที่สุด
พุทธองค์ทรงทราบ          จึงกราบลาสิขา หยุด
เพียงก่อนบวชกุลบุตร      ให้ท่านพูดเรียกขาน นาค

พุทธองค์ทรงเทศโปรด      หลายแสนโยชน์ทรวงสวรรค์
พุทธมารดาเกษมพรรณ       จบกัณฑ์พรรษาลาจาก
สิบห้าค่ำเดือนสิบเอ็ด        บวงทรวงเสร็จบริจาค
บ้องไฟพญานาค               ก็เปิดฉากฉลองพุทธองค์

ต้นกล้า อาราดิน